De eerste winter met een warmtepomp: wat kunt u verwachten?
5 min lezenBijgewerkt: 2 oktober 2026
De eerste winter met een warmtepomp is vaak even wennen. Een warmtepomp verwarmt uw woning anders dan een traditionele cv-ketel: rustiger, gedurende langere perioden en meestal met een lagere watertemperatuur. Lange draaitijden kunnen in de winter daarom heel normaal zijn. Tijdens het eerste stookseizoen leert u bovendien hoe uw installatie en woning reageren op verschillende buitentemperaturen. Hieronder leest u wat u kunt verwachten, waar u op kunt letten en wanneer controle verstandig is.
Een warmtepomp verwarmt anders
Een cv-ketel kan in korte tijd water op een hoge temperatuur door de verwarmingsinstallatie sturen. Een warmtepomp werkt juist het efficiëntst met een lagere aanvoertemperatuur en een gelijkmatige warmteafgifte.
Daardoor kan uw warmtepomp in de winter langere tijd achter elkaar draaien. Dit betekent niet automatisch dat er sprake is van een storing. Zeker bij koud weer kan de installatie een groot deel van de dag actief zijn om de woning op temperatuur te houden.
Ook het verhogen van de kamertemperatuur duurt vaak langer dan u gewend bent. Grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht zijn daarom meestal niet nodig.
Wat merkt u tijdens koude dagen?
Wanneer de buitentemperatuur daalt, verliest uw woning meer warmte en moet de warmtepomp meer warmte leveren. Bij een lucht/water-warmtepomp daalt daarnaast het rendement doordat de buitenlucht kouder wordt. Het stroomverbruik ligt tijdens koude perioden daarom hoger dan tijdens zachtere dagen. Een bodemwarmtepomp heeft een stabielere brontemperatuur, maar moet bij kou eveneens meer warmte aan de woning leveren.
Heeft u een lucht/water-warmtepomp? Dan kunt u bij koud en vochtig weer merken dat de buitenunit tijdelijk een ontdooicyclus uitvoert. Hierbij verwijdert de warmtepomp ijs van de buitenunit. De verwarming kan hierdoor kort worden onderbroken. Dit is normaal gedrag van het systeem.
Elektrische bijverwarming kan bij sommige installaties incidenteel worden ingeschakeld, bijvoorbeeld bij zeer lage temperaturen, voor warm tapwater of tijdens een legionellaprogramma. Wanneer deze bijverwarming opvallend vaak of langdurig actief is, is het verstandig om de instellingen en werking te laten controleren.
Houd de temperatuur zo constant mogelijk
Een warmtepomp werkt doorgaans het efficiëntst wanneer de temperatuur in huis redelijk constant blijft. Een flinke nachtverlaging kan ervoor zorgen dat de installatie 's ochtends veel vermogen nodig heeft om de woning opnieuw op temperatuur te brengen. Vooral bij vloerverwarming reageert de woning langzaam op temperatuurwijzigingen.
Wilt u toch nachtverlaging gebruiken? Houd die dan meestal beperkt tot maximaal 1 à 2 °C. Pas niet meerdere instellingen tegelijk aan. Verander één instelling en geef de woning vervolgens enkele dagen de tijd om hierop te reageren.
Wat kunt u tijdens de eerste winter bijhouden?
De eerste winter is een goed moment om te ontdekken wat normaal gedrag is voor uw woning en installatie. Vergelijk het stroomverbruik niet alleen van dag tot dag: een koude of winderige dag kan aanzienlijk meer energie vragen dan een zachte winterdag.
- De temperatuur en het comfort in huis
- Het stroomverbruik van de warmtepomp over meerdere vergelijkbare dagen
- De beschikbaarheid van warm tapwater
- Eventuele foutmeldingen of opvallende geluiden
- Hoe vaak elektrische bijverwarming wordt gebruikt, als dit zichtbaar is
- Veranderingen in prestaties tijdens koude dagen
Zo vindt u de juiste instellingen
Wilt u een instelling aanpassen? Werk dan in kleine stappen. Verander bijvoorbeeld niet tegelijkertijd de thermostaat, verwarmingscurve en aanvoertemperatuur. U weet achteraf anders niet welke wijziging effect heeft gehad.
Noteer wat u verandert en beoordeel na enkele dagen of de woning comfortabel blijft, de gewenste temperatuur bereikt, de warmtepomp rustig en gelijkmatig draait en het energieverbruik verandert. Zo voorkomt u dat een tijdelijke weersverandering wordt aangezien voor het resultaat van een aangepaste instelling. Verander installateursinstellingen alleen in overleg met een vakbekwame monteur.
Wanneer is controle verstandig?
De oorzaak hoeft niet direct een technisch defect te zijn. Ook instellingen, doorstroming, waterdruk of de afstemming tussen de warmtepomp en het afgiftesysteem kunnen invloed hebben op de prestaties. Laat de installatie controleren wanneer:
- De woning langdurig niet op temperatuur komt
- Het stroomverbruik plotseling sterk stijgt zonder duidelijke verklaring
- Dezelfde foutmelding regelmatig terugkomt
- De installatie veel vaker aan- en uitschakelt dan normaal
- Elektrische bijverwarming opvallend veel wordt gebruikt
- Er onvoldoende warm tapwater beschikbaar is
- U alleen met zeer hoge instellingen voldoende comfort bereikt
Klimaat247-tip
Gebruik uw eerste winter als nulmeting. Noteer het normale verbruik, comfort en gedrag van uw warmtepomp bij verschillende buitentemperaturen. Daardoor vallen veranderingen of afwijkingen in volgende winters veel sneller op.
Zeker van een goed werkende warmtepomp?
Wilt u weten of uw warmtepomp goed is ingesteld of heeft u vragen over onderhoud, prestaties of een storing? Klimaat247 helpt met service en onderhoud aan warmtepompen en WTW-systemen in Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Zuid-Holland. Bekijk onze onderhoudscontracten, vul het aanmeldformulier in, bel 085 020 3544 of mail naar service@klimaat247.nl.
Veelgestelde vragen
Is het normaal dat mijn warmtepomp bijna de hele dag draait?+
Ja. Een warmtepomp is ontworpen om gedurende langere perioden op een relatief laag vermogen te verwarmen. Vooral op koude dagen kunnen lange draaitijden normaal zijn, zolang de woning comfortabel blijft en er geen foutmelding verschijnt.
Moet ik mijn warmtepomp 's nachts lager zetten?+
Een grote nachtverlaging is meestal niet nodig. Vooral bij vloerverwarming of een goed geïsoleerde woning kan een vrijwel constante temperatuur efficiënter en comfortabeler zijn. Wilt u toch verlagen, beperk dit dan meestal tot maximaal 1 à 2 °C.
Waarom verbruikt mijn warmtepomp meer wanneer het buiten koud is?+
Uw woning verliest bij lage buitentemperaturen meer warmte, waardoor de warmtepomp langer of harder moet werken. Bij een lucht/water-warmtepomp daalt bovendien het rendement wanneer de buitenlucht kouder wordt.
Mijn buitenunit bevriest. Is dat een storing?+
Niet automatisch. Bij lucht/water-warmtepompen kan bij koud en vochtig weer ijs ontstaan. De warmtepomp voert daarom automatisch een ontdooicyclus uit. Blijft de buitenunit langdurig volledig bevroren of ontstaan er storingsmeldingen, laat het systeem dan controleren.